Từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp cần rà soát lại danh mục tài khoản, cách định khoản và cấu hình phần mềm kế toán theo quy định mới. Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025 gồm 71 tài khoản cấp 1, được sắp xếp theo từng nhóm tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc bổ sung hoặc đổi tên một số tài khoản. Thông tư 99 còn cho phép doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hệ thống tài khoản theo đặc thù hoạt động, nhưng phải xây dựng quy chế hạch toán và bảo đảm số liệu trên báo cáo tài chính không bị ảnh hưởng.
Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025 áp dụng từ khi nào?
Thông tư 99/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026.
Theo Điều 11 Thông tư 99, doanh nghiệp sử dụng hệ thống tài khoản tại Phụ lục II để ghi nhận các giao dịch kinh tế phát sinh. Danh mục mới có 71 tài khoản cấp 1, ít hơn 5 tài khoản cấp 1 so với hệ thống tại Thông tư 200/2014/TT-BTC.
Như vậy, doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch phải áp dụng hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025 từ ngày 01/01/2026. Với doanh nghiệp có niên độ khác năm dương lịch, thời điểm chuyển đổi được xác định theo ngày bắt đầu năm tài chính.
Danh mục 71 tài khoản cấp 1 theo Thông tư 99
Để dễ tra cứu, có thể chia hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025 thành 8 nhóm chính như sau:
| Nhóm tài khoản | Số hiệu tài khoản cấp 1 |
| Tài sản | 111, 112, 113, 121, 128, 131, 133, 136, 138, 141, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 171, 211, 212, 213, 214, 215, 217, 221, 222, 228, 229, 241, 242, 243, 244 |
| Nợ phải trả | 331, 332, 333, 334, 335, 336, 337, 338, 341, 343, 344, 347, 352, 353, 356, 357 |
| Vốn chủ sở hữu | 411, 412, 413, 414, 418, 419, 421 |
| Doanh thu | 511, 515, 521 |
| Chi phí sản xuất, kinh doanh | 621, 622, 623, 627, 632, 635, 641, 642 |
| Thu nhập khác | 711 |
| Chi phí khác và thuế TNDN | 811, 821 |
| Xác định kết quả kinh doanh | 911 |
Danh mục trên giúp doanh nghiệp nhìn nhanh cấu trúc tổng thể. Khi mở sổ chi tiết, kế toán vẫn phải kiểm tra đầy đủ tài khoản cấp 2, cấp 3 và nội dung phản ánh của từng tài khoản tại Phụ lục II.
Nhóm tài khoản tài sản
Đây là nhóm lớn nhất trong hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025, bao gồm tiền, khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản cố định, tài sản sinh học, bất động sản đầu tư và các khoản đầu tư tài chính.
Một số tài khoản thường xuyên được sử dụng gồm:
- TK 111 – Tiền mặt;
- TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn;
- TK 131 – Phải thu của khách hàng;
- TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu;
- TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang;
- TK 156 – Hàng hóa;
- TK 211 – Tài sản cố định hữu hình;
- TK 215 – Tài sản sinh học;
- TK 242 – Chi phí chờ phân bổ.
Nhóm tài khoản nợ phải trả và vốn chủ sở hữu
Nhóm nợ phải trả phản ánh công nợ nhà cung cấp, thuế, tiền lương, bảo hiểm, khoản vay, trái phiếu và các nghĩa vụ khác. Trong đó, TK 332 được sử dụng để phản ánh cổ tức, lợi nhuận phải trả.
Nhóm vốn chủ sở hữu gồm các tài khoản về vốn góp, chênh lệch đánh giá lại tài sản, chênh lệch tỷ giá, các quỹ, cổ phiếu mua lại và lợi nhuận sau thuế chưa phân phối.
Nhóm doanh thu, chi phí và xác định kết quả
Cấu trúc cơ bản vẫn quen thuộc với người làm kế toán, gồm TK 511, 515, 521; các tài khoản chi phí từ loại 6 đến loại 8 và TK 911. Tuy nhiên, kế toán không nên chỉ nhìn vào số hiệu mà cần kiểm tra lại tên gọi, phạm vi phản ánh và quan hệ đối ứng trước khi tiếp tục sử dụng định khoản cũ.
Những tài khoản thay đổi đáng chú ý
Khi chuyển sang hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025, doanh nghiệp nên ưu tiên kiểm tra những tài khoản có thay đổi về tên gọi, nội dung hoặc cách phân loại.
TK 112 đổi thành “Tiền gửi không kỳ hạn”
Dưới Thông tư 200, TK 112 có tên “Tiền gửi ngân hàng”. Theo Thông tư 99, tài khoản này được đổi thành Tiền gửi không kỳ hạn.
Tên gọi mới giúp phân biệt rõ hơn giữa tiền gửi có thể sử dụng cho hoạt động thanh toán thường xuyên và tiền gửi có kỳ hạn được theo dõi tại TK 1281.
Bổ sung TK 215 – Tài sản sinh học
TK 215 là điểm mới đáng chú ý, đặc biệt đối với doanh nghiệp nông nghiệp, chăn nuôi hoặc trồng trọt. Tài khoản này được mở chi tiết để theo dõi:
- Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ;
- Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần;
- Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần.
Đi kèm với TK 215, hệ thống còn có TK 2295 – Dự phòng tổn thất tài sản sinh học. Doanh nghiệp thuộc lĩnh vực nông nghiệp cần rà soát đồng thời phương pháp ghi nhận, khấu hao và đánh giá tổn thất.
Một số tài khoản được đổi tên hoặc tách riêng
Qua đối chiếu danh mục cũ và mới, kế toán cần lưu ý:
| Tài khoản | Nội dung theo Thông tư 99 |
| TK 155 | Sản phẩm |
| TK 242 | Chi phí chờ phân bổ |
| TK 332 | Phải trả cổ tức, lợi nhuận |
| TK 3387 | Doanh thu chờ phân bổ |
| TK 419 | Cổ phiếu mua lại của chính mình |
| TK 82112 | Chi phí thuế TNDN bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu |
Thông tư 99 đồng thời không còn các tài khoản cấp 1 về nguồn kinh phí sự nghiệp – TK 461 và nguồn kinh phí đã hình thành tài sản cố định – TK 466.
Doanh nghiệp không nên đổi mã tài khoản một cách cơ học. Mỗi thay đổi cần được đối chiếu với số dư đầu kỳ, sổ chi tiết, báo cáo quản trị và chỉ tiêu trên báo cáo tài chính.
Quy trình chuyển đổi tài khoản kế toán thực tế
Bước 1: Xuất danh mục tài khoản đang sử dụng
Doanh nghiệp cần lấy toàn bộ danh mục trên phần mềm, bao gồm tài khoản cấp 1, tài khoản chi tiết, số dư và các mã quản trị đang gắn kèm.
Bước 2: Lập bảng đối chiếu tài khoản cũ và mới
Bảng chuyển đổi nên có tối thiểu các cột: tài khoản theo Thông tư 200, tài khoản theo Thông tư 99, nội dung thay đổi, số dư chuyển tiếp và người kiểm tra.
Bước 3: Rà soát tài khoản đặc thù
Doanh nghiệp nông nghiệp cần chú ý TK 215; doanh nghiệp có nhiều khoản tiền gửi phải phân biệt tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn; công ty cổ phần cần kiểm tra TK 332, 419 và nghiệp vụ phân phối lợi nhuận.
Bước 4: Cập nhật phần mềm và quy chế hạch toán
Không chỉ sửa tên tài khoản, doanh nghiệp còn phải cập nhật định khoản tự động, mẫu nhập liệu, phân quyền, báo cáo quản trị và tài khoản liên kết với từng loại chứng từ.
Nếu có sửa đổi so với Phụ lục II, nội dung đó phải được đưa vào quy chế hạch toán trước khi áp dụng.
Bước 5: Chạy thử và đối chiếu báo cáo
Doanh nghiệp nên nhập thử một số nghiệp vụ điển hình, sau đó kiểm tra sổ cái, bảng cân đối tài khoản và báo cáo tài chính. Mục tiêu là bảo đảm số liệu chuyển đổi khớp đúng, không mất lịch sử và không ghi nhận trùng.
Trường hợp sổ sách đang có sai lệch hoặc thiếu chứng từ, doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ sổ sách kế toán để rà soát dữ liệu trước khi chuyển đổi.
Những sai sót doanh nghiệp nên tránh
Khi triển khai hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025, một số lỗi thường gặp gồm:
- Chỉ đổi tên tài khoản nhưng không cập nhật nội dung hạch toán;
- Chuyển toàn bộ số dư sang tài khoản mới mà không đối chiếu bản chất;
- Tự mở tài khoản nhưng không ban hành quy chế;
- Không kiểm tra tài khoản liên kết với hóa đơn, kho, tiền lương và tài sản cố định;
- Để nhân viên tiếp tục sử dụng song song mã cũ và mã mới;
- Không chạy thử báo cáo tài chính sau chuyển đổi.
Sai từ danh mục tài khoản có thể kéo theo sai sổ cái, công nợ, giá vốn, chi phí và báo cáo cuối năm. Vì vậy, doanh nghiệp nên hoàn tất việc rà soát trước khi phát sinh khối lượng chứng từ lớn.
HC247 hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi theo Thông tư 99
Nếu doanh nghiệp chưa xác định được tài khoản cần thay đổi hoặc phần mềm chưa được cấu hình phù hợp, HC247 có thể hỗ trợ:
- Rà soát danh mục tài khoản đang sử dụng;
- Lập bảng ánh xạ từ tài khoản cũ sang tài khoản mới;
- Kiểm tra số dư và cách hạch toán;
- Xây dựng tài khoản chi tiết theo ngành nghề;
- Hỗ trợ hoàn thiện quy chế hạch toán;
- Đối chiếu sổ kế toán với báo cáo thuế và báo cáo tài chính;
- Theo dõi, điều chỉnh sau khi hệ thống được đưa vào vận hành.
Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm dịch vụ kế toán doanh nghiệp trọn gói, dịch vụ làm báo cáo tài chính hoặc dịch vụ kế toán trưởng của HC247.
HC247 tiếp nhận hồ sơ, đánh giá thực trạng và đề xuất phạm vi công việc phù hợp trước khi thực hiện. Quy trình, đầu việc và chi phí được trao đổi rõ ràng; dữ liệu kế toán của khách hàng được quản lý bảo mật trong suốt quá trình xử lý.
Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025 không đơn thuần là một danh mục mã tài khoản mới. Doanh nghiệp cần rà soát bản chất nghiệp vụ, số dư, phần mềm và quy chế hạch toán để bảo đảm dữ liệu được chuyển đổi nhất quán.
Chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế sai định khoản, tránh chênh lệch giữa sổ kế toán và báo cáo tài chính, đồng thời tận dụng được quyền chủ động mà Thông tư 99 cho phép. Khi cần hỗ trợ, HC247 sẽ đồng hành từ khâu kiểm tra dữ liệu đến hoàn thiện hệ thống và theo dõi sau chuyển đổi.
