Nhiều người cho rằng thành lập công ty chỉ cần chuẩn bị CCCD, chọn tên rồi nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh. Thực tế, đó mới là một phần của quá trình. Nếu xác định sai loại hình, đăng ký vốn không phù hợp, chọn trụ sở không hợp lệ hoặc bỏ quên các thủ tục sau khi nhận giấy phép, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh hồ sơ ngay khi vừa đi vào hoạt động.
Vì vậy, việc cần làm thành lập doanh nghiệp nên được chia thành từng mốc rõ ràng: chuẩn bị trước khi đăng ký, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và thiết lập các điều kiện để công ty thực sự vận hành. Cách làm này giúp người khởi nghiệp dễ kiểm soát công việc hơn và tránh tình trạng “có giấy phép nhưng chưa thể xuất hóa đơn, ký hợp đồng hoặc vận hành kế toán”.
Việc cần làm thành lập doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?
Trước khi nghĩ đến việc nộp hồ sơ, người thành lập nên trả lời được một số câu hỏi cơ bản:
- Công ty có bao nhiêu người góp vốn?
- Ai sẽ là người đại diện theo pháp luật?
- Trụ sở dự kiến đặt ở đâu?
- Kinh doanh ngành nghề nào?
- Vốn thực tế có thể góp là bao nhiêu?
- Có ngành nghề nào cần giấy phép con không?
- Công ty dự kiến thuê nhân viên ngay hay chưa?
Đây là những thông tin quyết định gần như toàn bộ cấu trúc hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.
Chọn loại hình dựa trên cách góp vốn và chịu trách nhiệm
Pháp luật doanh nghiệp hiện hành ghi nhận các loại hình gồm doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty TNHH một thành viên, công ty TNHH hai thành viên trở lên và công ty cổ phần.
Không nên chọn loại hình chỉ vì thấy nhiều doanh nghiệp khác đang sử dụng.
Một người tự đầu tư thường có thể cân nhắc công ty TNHH một thành viên. Nếu có từ hai người cùng góp vốn, công ty TNHH hai thành viên trở lên có thể dễ quản lý hơn. Mô hình cần huy động nhiều nhà đầu tư, phát hành cổ phần hoặc dự kiến thay đổi cơ cấu sở hữu thường phù hợp hơn với công ty cổ phần.
Kiểm tra tên, trụ sở và ngành nghề trước khi soạn hồ sơ
Một trong những việc cần làm thành lập doanh nghiệp dễ bị xem nhẹ nhất là kiểm tra tên công ty trước khi sử dụng tên đó trên điều lệ, hợp đồng thuê trụ sở hay bộ nhận diện. Tên tiếng Việt của doanh nghiệp phải có thành tố loại hình và tên riêng, đồng thời không được đặt tên thuộc các trường hợp pháp luật cấm hoặc gây nhầm lẫn theo quy định.
Địa chỉ trụ sở cũng cần được kiểm tra ngay từ đầu. Không nên sử dụng căn hộ chung cư chỉ có mục đích để ở làm trụ sở doanh nghiệp. Với tòa nhà hỗn hợp, nên kiểm tra công năng của khu vực dự kiến thuê trước khi ký hợp đồng dài hạn.
Đối với ngành nghề, doanh nghiệp không chỉ cần chọn đúng mã ngành mà còn phải kiểm tra xem ngành dự kiến kinh doanh có thuộc nhóm kinh doanh có điều kiện hay phải xin thêm giấy phép chuyên ngành hay không.
Đăng ký vốn điều lệ dựa trên khả năng góp thật
Vốn điều lệ không nên được chọn theo tâm lý “đăng ký càng cao càng uy tín”. Mức vốn cần tính đến quy mô hoạt động, khả năng góp vốn thực tế, nghĩa vụ của thành viên và yêu cầu vốn tối thiểu nếu ngành nghề có quy định riêng.
Với công ty TNHH, thành viên hoặc chủ sở hữu về nguyên tắc phải góp đủ phần vốn đã cam kết trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, không tính một số khoảng thời gian liên quan đến vận chuyển, nhập khẩu tài sản và thủ tục chuyển quyền sở hữu theo quy định.
Vì vậy, trong danh sách việc cần làm thành lập doanh nghiệp, xác định vốn nên được thực hiện dựa trên dòng tiền thật chứ không chỉ để hoàn thiện hồ sơ.
Chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp
Khi các thông tin nền tảng đã được chốt, bước tiếp theo mới là soạn hồ sơ. Thành phần hồ sơ thay đổi theo từng loại hình doanh nghiệp. Thông thường có thể phát sinh giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, danh sách thành viên hoặc cổ đông, giấy tờ pháp lý của cá nhân/tổ chức và các tài liệu liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài nếu có.
Đừng bỏ sót thông tin chủ sở hữu hưởng lợi
Đây là điểm đặc biệt cần chú ý khi lập checklist việc cần làm thành lập doanh nghiệp năm 2026.
Luật Doanh nghiệp đã bổ sung quy định liên quan đến chủ sở hữu hưởng lợi. Đặc biệt, từ 23/07/2026, Nghị định 296/2026/NĐ-CP tiếp tục cập nhật cách xác định và kê khai thông tin này. Doanh nghiệp phải xem xét không chỉ người đứng tên trực tiếp mà cả cá nhân sở hữu gián tiếp hoặc có quyền kiểm soát thực tế trong những trường hợp pháp luật quy định.
Theo quy định cập nhật, tiêu chí sở hữu có xét đến trường hợp cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên, đồng thời còn xem xét quyền kiểm soát thực tế.
Với doanh nghiệp có cấu trúc sở hữu qua nhiều công ty hoặc nhiều tầng góp vốn, phần này nên được rà soát kỹ thay vì kê khai theo suy đoán.
Nộp hồ sơ và theo dõi kết quả
Theo quy định đăng ký doanh nghiệp hiện hành, hồ sơ được thực hiện với cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền; việc đăng ký có thể thực hiện theo các hình thức được pháp luật cho phép, trong đó đăng ký trực tuyến ngày càng phổ biến. Nghị định 168/2025/NĐ-CP là văn bản chính điều chỉnh đăng ký doanh nghiệp và đã được Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi từ ngày 23/07/2026.
Nếu hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo thời hạn pháp luật quy định.
Người không muốn tự xử lý hồ sơ có thể tham khảo dịch vụ thành lập công ty trọn gói của HC247 để được hỗ trợ từ bước rà soát thông tin đến hoàn thiện thủ tục.
Có giấy phép rồi, doanh nghiệp còn phải làm gì?
Nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không có nghĩa toàn bộ việc cần làm thành lập doanh nghiệp đã kết thúc.
Đây chính là giai đoạn công ty chuyển từ một pháp nhân vừa đăng ký sang trạng thái có thể giao dịch và vận hành thực tế.
Kiểm tra thông tin doanh nghiệp và việc công bố
Ngay khi nhận kết quả, nên kiểm tra lại:
- Tên doanh nghiệp.
- Mã số doanh nghiệp.
- Địa chỉ trụ sở.
- Người đại diện theo pháp luật.
- Vốn điều lệ.
- Các thông tin đăng ký liên quan.
Doanh nghiệp cũng cần bảo đảm nội dung đăng ký được công bố theo quy định. Nếu phát hiện thông tin sai, nên xử lý sớm thay vì đợi đến khi mở tài khoản, ký hợp đồng hoặc đăng ký hóa đơn mới điều chỉnh.
Quyết định việc sử dụng con dấu
Doanh nghiệp hiện được quyền quyết định loại dấu, số lượng, hình thức và nội dung con dấu theo quy định pháp luật. Vì vậy, con dấu vật lý nên được chuẩn bị dựa trên nhu cầu giao dịch thực tế thay vì hiểu rằng mọi thủ tục đều bắt buộc phải đóng dấu tròn.
Song song đó, doanh nghiệp thường cần chữ ký số để thực hiện các giao dịch điện tử với cơ quan thuế và các hệ thống có liên quan.
Thiết lập tài khoản thuế, chữ ký số và hóa đơn điện tử
Nếu công ty sắp phát sinh hoạt động mua bán, đây là nhóm việc cần làm thành lập doanh nghiệp nên xử lý sớm. Doanh nghiệp cần chuẩn bị phương án sử dụng chữ ký số, tài khoản giao dịch thuế điện tử và hệ thống hóa đơn phù hợp với hoạt động thực tế.
Từ 01/07/2026, quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử được thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Mở tài khoản ngân hàng và tổ chức dòng tiền doanh nghiệp
Doanh nghiệp nên tách dòng tiền của công ty khỏi tiền cá nhân ngay từ đầu.
Một tài khoản ngân hàng riêng giúp việc thu – chi, thanh toán nhà cung cấp, nhận tiền khách hàng, đối chiếu sổ sách và lưu chứng từ thuận tiện hơn. Đây không chỉ là vấn đề thủ tục mà còn là nền tảng để bộ phận kế toán kiểm soát giao dịch khi doanh nghiệp bắt đầu hoạt động.
Xây dựng hệ thống kế toán ngay từ tháng đầu tiên
Không ít doanh nghiệp chỉ tìm kế toán khi đã có hàng trăm hóa đơn đầu vào, đầu ra. Khi đó việc phân loại chứng từ, xác định chi phí và đối chiếu công nợ thường phức tạp hơn nhiều.
Ngay khi thành lập nên xác định:
- Người phụ trách kế toán.
- Cách tiếp nhận và lưu chứng từ.
- Phần mềm kế toán sử dụng.
- Quy trình duyệt chi.
- Lịch kê khai và báo cáo thuế.
- Cách quản lý hóa đơn, hợp đồng và công nợ.
Chi phí ban đầu cũng nên được lập thành ngân sách riêng. Doanh nghiệp có thể xem thêm bài chi phí thành lập công ty 2026 để dự trù các khoản thường phát sinh.
Không còn đưa lệ phí môn bài vào checklist năm 2026
Một lỗi dễ gặp khi tham khảo các bài cũ là tiếp tục đưa “kê khai và nộp lệ phí môn bài” vào nhóm việc cần làm thành lập doanh nghiệp.
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, việc thu và nộp lệ phí môn bài đã chấm dứt từ ngày 01/01/2026. Vì vậy, doanh nghiệp thành lập năm 2026 không nên áp dụng nguyên checklist của các năm trước.
Ngoài ra, Nghị quyết 198/2025/QH15 còn có chính sách hỗ trợ thuế đối với một số doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ mình có thuộc đúng đối tượng và điều kiện áp dụng thay vì mặc định mọi công ty mới đều được hưởng ưu đãi.
HC247 hỗ trợ doanh nghiệp từ lúc chuẩn bị đến khi vận hành
Nếu bạn đang có kế hoạch mở công ty nhưng chưa biết nên bắt đầu từ tên doanh nghiệp, ngành nghề, vốn điều lệ hay hồ sơ thuế, HC247 có thể hỗ trợ rà soát toàn bộ quá trình.
Chúng tôi tiếp nhận thông tin về mô hình kinh doanh, người góp vốn, địa chỉ, ngành nghề và kế hoạch hoạt động để tư vấn phương án phù hợp trước khi lập hồ sơ. Sau khi hoàn tất đăng ký doanh nghiệp, HC247 tiếp tục hỗ trợ các công việc liên quan đến kế toán – thuế, chữ ký số, hóa đơn điện tử và hồ sơ vận hành ban đầu theo nhu cầu thực tế.
Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp không chỉ nhận được giấy phép mà còn có thể đi vào hoạt động với hệ thống pháp lý và kế toán rõ ràng hơn.
Thành lập công ty không chỉ dừng ở việc nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Để doanh nghiệp có thể vận hành ổn định, người thành lập cần chuẩn bị đúng ngay từ đầu về loại hình, tên công ty, địa chỉ trụ sở, ngành nghề, vốn điều lệ, hồ sơ đăng ký, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các công việc sau thành lập như góp vốn, chữ ký số, hóa đơn điện tử, kế toán – thuế và các thủ tục lao động khi phát sinh.
Việc xây dựng một checklist việc cần làm thành lập doanh nghiệp theo đúng thứ tự sẽ giúp hạn chế thiếu hồ sơ, tránh áp dụng nhầm quy định cũ và chủ động hơn trong quá trình đưa công ty vào hoạt động. Nếu chưa có kinh nghiệm xử lý thủ tục hoặc muốn tiết kiệm thời gian, HC247 có thể hỗ trợ từ khâu tư vấn thành lập đến kế toán – thuế và các thủ tục vận hành ban đầu, giúp doanh nghiệp có nền tảng pháp lý rõ ràng ngay từ những bước đầu tiên.
