Các khoản công nợ phải thu: Phân loại ngắn hạn và dài hạn

Bạn đang tìm hiểu các khoản công nợ phải thu trong doanh nghiệp được xác định như thế nào, cách hạch toán phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác và cách phân biệt công nợ ngắn hạn với dài hạn? Hôm nay HC247 chia sẻ kiến thức kế toán dễ hiểu, kèm ví dụ thực tế và bảng giá dịch vụ kế toán – thuế.

1. Tổng quan về khoản phải thu trong doanh nghiệp

Khoản phải thu là những khoản tiền hoặc tài sản mà doanh nghiệp có quyền thu từ khách hàng, đơn vị nội bộ hoặc các đối tượng khác phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các khoản công nợ này có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh toán và dòng tiền của doanh nghiệp. Vì vậy, kế toán cần theo dõi chi tiết từng đối tượng, từng nội dung công nợ và thời hạn thanh toán để hạn chế tình trạng nợ quá hạn hoặc khó thu hồi.

2. Những khoản phải thu thường gặp

Trong hoạt động kế toán, doanh nghiệp thường phát sinh ba nhóm khoản phải thu phổ biến gồm phải thu khách hàng, phải thu nội bộ và phải thu khác.

2.1. Phải thu khách hàng

Phải thu khách hàng là số tiền doanh nghiệp có quyền thu từ khách hàng sau khi đã bán sản phẩm, hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ nhưng chưa nhận được tiền thanh toán.

Kế toán sử dụng TK 131 – Phải thu của khách hàng để phản ánh tình hình phát sinh và thanh toán công nợ với khách hàng.

Doanh nghiệp cần mở sổ theo dõi chi tiết từng khách hàng, từng khoản nợ và từng lần thanh toán. Đồng thời, cần phân loại công nợ theo thời hạn và khả năng thu hồi để có phương án xử lý phù hợp.

Ví dụ: Công ty A bán 100 chiếc loa cho Công ty B với giá 500.000 đồng/chiếc, thuế GTGT 10%, chưa thu tiền.

Giá trị hàng hóa chưa thuế:

100 × 500.000 = 50.000.000 đồng

Thuế GTGT:

50.000.000 × 10% = 5.000.000 đồng

Tổng số tiền phải thu là 55.000.000 đồng.

Kế toán Công ty A ghi:

Nợ TK 131 – Công ty B: 55.000.000 đồng
Có TK 511: 50.000.000 đồng
Có TK 33311: 5.000.000 đồng

2.2. Phải thu nội bộ

Phải thu nội bộ là các khoản công nợ phát sinh giữa doanh nghiệp với đơn vị cấp trên, đơn vị trực thuộc hoặc các đơn vị có quan hệ nội bộ.

Kế toán sử dụng TK 136 – Phải thu nội bộ để theo dõi những khoản phải thu này.

Các nghiệp vụ có thể phát sinh như:

• Đơn vị cấp trên cấp vốn hoặc kinh phí cho đơn vị cấp dưới;
• Khoản cấp dưới phải nộp lên cấp trên;
• Đơn vị cấp trên thanh toán hộ cho đơn vị cấp dưới;
• Đơn vị nội bộ nhờ nhau thu hộ hoặc chi hộ;
• Các khoản phải thu khác giữa những đơn vị trong cùng hệ thống.

Kế toán cần theo dõi riêng từng đơn vị và từng khoản công nợ. Cuối kỳ nên đối chiếu số liệu giữa TK 136 và TK 336 để phát hiện và xử lý chênh lệch.

2.3. Phải thu khác

Phải thu khác là những khoản phải thu không thuộc nhóm phải thu khách hàng hoặc phải thu nội bộ.

Các khoản thường được phản ánh trên TK 138 – Phải thu khác, chẳng hạn:

• Tài sản thiếu đang chờ xác định nguyên nhân;
• Khoản bồi thường vật chất;
• Khoản phải thu do cá nhân hoặc tập thể gây thiệt hại;
• Tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận được nhận;
• Những khoản phải thu khác theo nội dung nghiệp vụ phát sinh.

Ví dụ, doanh nghiệp kiểm kê quỹ phát hiện thiếu 10.000.000 đồng và xác định thủ quỹ phải bồi thường.

Khi phát hiện thiếu quỹ:

Nợ TK 138: 10.000.000 đồng
Có TK 111: 10.000.000 đồng

Khi xác định khoản bồi thường được khấu trừ vào lương:

Nợ TK 334: 10.000.000 đồng
Có TK 138: 10.000.000 đồng

3. Phân biệt phải thu ngắn hạn và phải thu dài hạn

Việc phân loại khoản phải thu thành ngắn hạn và dài hạn giúp doanh nghiệp đánh giá khả năng thu hồi công nợ và tình hình tài chính.

3.1. Điểm giống nhau

Phải thu ngắn hạn và phải thu dài hạn đều là những khoản doanh nghiệp có quyền thu từ các đối tượng liên quan. Cả hai đều cần được theo dõi chi tiết về đối tượng, giá trị, thời hạn và tình trạng thanh toán.

3.2. Điểm khác biệt

Doanh nghiệp cần căn cứ vào thời hạn dự kiến thu hồi để phân loại phù hợp, từ đó phản ánh chính xác hơn tình hình tài chính.

4. Những lưu ý khi quản lý các khoản phải thu

Để kiểm soát khoản phải thu hiệu quả, doanh nghiệp nên thường xuyên đối chiếu công nợ với khách hàng và các đơn vị liên quan.

Đặc biệt, cần chú ý các khoản đã đến hạn nhưng chưa thanh toán, các khoản có dấu hiệu khó thu hồi và những khoản tồn đọng trong thời gian dài.

Việc theo dõi công nợ chi tiết cũng giúp doanh nghiệp chủ động trong việc thu hồi tiền, quản lý dòng tiền và hạn chế rủi ro phát sinh nợ khó đòi.

5. Câu hỏi thường gặp về khoản phải thu

5.1. Khoản phải thu ngắn hạn có tính thanh khoản như thế nào?

Phải thu ngắn hạn thuộc nhóm tài sản có thời gian dự kiến thu hồi tương đối ngắn. Tuy nhiên, khả năng chuyển thành tiền thực tế còn phụ thuộc vào thời hạn và khả năng thanh toán của từng đối tượng.

5.2. Tài khoản 131 dùng để làm gì?

TK 131 dùng để phản ánh các khoản phải thu và tình hình thanh toán giữa doanh nghiệp với khách hàng liên quan đến bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ và các nghiệp vụ bán tài sản khác.

5.3. Người mua trả tiền trước hạch toán như thế nào?

Khi doanh nghiệp nhận tiền trước của khách hàng, kế toán có thể ghi:

Nợ TK 111, 112
Có TK 131

Sau đó, khi phát sinh nghiệp vụ bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ, kế toán tiếp tục thực hiện các bút toán liên quan theo nghiệp vụ thực tế.

6. Bảng giá dịch vụ kế toán – thuế tại HC247

Chi phí dịch vụ thực tế có thể thay đổi tùy quy mô doanh nghiệp, số lượng chứng từ và phạm vi công việc.

7. Kết luận

Việc quản lý khoản phải thu đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát dòng tiền và tình hình tài chính của doanh nghiệp. Kế toán cần phân biệt rõ phải thu khách hàng, phải thu nội bộ và phải thu khác, đồng thời xác định khoản công nợ thuộc ngắn hạn hay dài hạn để theo dõi chính xác.

Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc theo dõi công nợ, hạch toán các khoản phải thu, rà soát sổ sách hoặc thực hiện báo cáo kế toán – thuế, HC247 có thể hỗ trợ doanh nghiệp xử lý và quản lý hồ sơ phù hợp.

8. Liên hệ dịch vụ tại HC247

CÔNG TY TNHH HC247

📍 Địa chỉ: 64/32/82 Đường 8, Phường Hiệp Bình, TP.HCM, Việt Nam
📞 Hotline: 0973.567.234 (Mr. May)
📧 Email: ketoan@hc247.vn
🌐 Website: http://hc247.vn

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Thang bảng lương là gì? Quy định và cách xây dựng năm 2026

Quy định nội quy lao động công ty mới nhất 2026

[GIẢI ĐÁP] Doanh nghiệp có bắt buộc phải có nội quy lao động không? 

Thủ tục đăng ký nội quy lao động 2026: Hồ sơ và cách xử lý từng trường hợp 

Hướng dẫn xây dựng nội quy lao động doanh nghiệp đúng quy định, dễ áp dụng

Mẫu nội quy lao động mới nhất 2026 đúng quy định