Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc là chính sách an sinh xã hội có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người lao động tại Việt Nam. Quy định pháp luật hiện hành nêu rõ, người lao động ký hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, trên thực tế, có những mối quan hệ công việc đặc thù được giao kết dưới các hình thức pháp lý riêng biệt.
Vậy cụ thể loại hợp đồng lao động nào không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc? Hãy cùng CÔNG TY TNHH HC247 tìm hiểu chi tiết 05 trường hợp cụ thể ngay dưới đây để đảm bảo quyền lợi tối ưu cho cả người lao động lẫn doanh nghiệp.
Loại hợp đồng lao động nào không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng
Theo quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên mới thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Như vậy, những trường hợp giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng (thường áp dụng cho các công việc mang tính chất ngắn hạn, thời vụ, mang tính chất phát sinh tức thời) sẽ không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc. Mức lương và các khoản chế độ sẽ được chi trả trực tiếp vào lương cho người lao động theo thỏa thuận.

Hợp đồng thử việc
Hợp đồng thử việc là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm thử, quyền và nghĩa vụ của hai bên trong thời gian thử thách. Do bản chất của hợp đồng thử việc chưa xác lập mối quan hệ lao động chính thức ổn định, nên thời gian này người lao động không phải đóng BHXH bắt buộc.
Lưu ý quan trọng: * Nếu doanh nghiệp và người lao động không giao kết hợp đồng thử việc riêng mà lồng ghép thời gian thử việc vào hợp đồng lao động chính thức (có thời hạn từ 01 tháng trở lên), thì thời gian thử việc đó vẫn phải tham gia đóng BHXH bắt buộc theo quy định.
- Khi kết thúc thời gian thử việc và hai bên tiến hành ký kết hợp đồng lao động chính thức từ 01 tháng trở lên, doanh nghiệp phải thực hiện báo tăng và đóng BHXH đầy đủ cho nhân sự.

Hợp đồng dịch vụ, hợp đồng cộng tác viên, khoán việc
Bản chất của các loại hợp đồng dịch vụ, hợp đồng cộng tác viên hay hợp đồng khoán việc là mối quan hệ dân sự, chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự chứ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Lao động.
Mối quan hệ này mang tính chất thỏa thuận công việc tự do, nhận thù lao dựa trên kết quả hoặc khối lượng công việc hoàn thành. Người lao động (bên cung ứng dịch vụ) không chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp về giờ giấc, kỷ luật nội bộ hay phân cấp nhân sự của doanh nghiệp như người lao động chính thức. Vì thế, doanh nghiệp ký kết các loại hợp đồng này với cá nhân sẽ không phải trích đóng BHXH bắt buộc.

Hợp đồng lao động không trọn thời gian (Bán thời gian/Part-time) có mức lương thấp hơn quy định
Người lao động làm việc bán thời gian (part-time) vẫn có thể giao kết hợp đồng lao động. Tuy nhiên, họ sẽ không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc nếu thuộc một trong hai trường hợp:
- Thời hạn của hợp đồng lao động đó dưới 01 tháng.
- Người lao động làm việc không trọn thời gian nhưng có tổng mức tiền lương trong tháng thấp hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định của pháp luật.

Người lao động đang hưởng lương hưu hằng tháng
Đối với người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu, đã có quyết định nghỉ việc và đang thực tế hưởng lương hưu hằng tháng từ quỹ BHXH, nếu họ tiếp tục ký kết hợp đồng lao động mới để làm việc tại các doanh nghiệp thì họ không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Trong trường hợp này, ngoài tiền lương được trả theo công việc, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền tương đương với mức đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định.

MỘT SỐ LƯU Ý ĐẶC BIỆT DÀNH CHO DOANH NGHIỆP:
- Lao động là người giúp việc gia đình làm việc theo giờ: Theo quy định, lao động là người giúp việc gia đình cũng là đối tượng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
- Cảnh báo hành vi lách luật: Doanh nghiệp không được cố tình thay đổi bản chất của hợp đồng lao động (như cố tình ký lùi ngày, chia nhỏ hợp đồng dưới 1 tháng liên tục, hoặc ký hợp đồng khoán việc sai bản chất trong khi người lao động vẫn chịu sự quản lý, chấm công hằng ngày) nhằm mục đích trốn đóng bảo hiểm. Hành vi thỏa thuận không đóng BHXH bắt buộc sai quy định sẽ bị xử phạt hành chính nghiêm trọng theo Nghị định của Chính phủ.
Để đảm bảo quy trình xây dựng hợp đồng, quản lý nhân sự và thực hiện hóa đơn, chứng từ kế toán bảo hiểm đúng pháp luật, doanh nghiệp cần có sự tư vấn chuyên sâu từ các chuyên gia pháp lý và kế toán giàu kinh nghiệm.

THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN PHÁP LÝ & KẾ TOÁN BẢO HIỂM:
Nếu quý doanh nghiệp và người lao động đang gặp khó khăn trong việc phân không biết loại hợp đồng lao động nào không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, loại hợp đồng hoặc cần thực hiện các thủ tục hồ sơ bảo hiểm xã hội, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ toàn diện:
- CÔNG TY TNHH HC247
- Địa chỉ văn phòng: 64/32/82 đường 8, phường Hiệp Bình, TP.HCM, Việt Nam
- Hotline tư vấn 24/7: 0973.567.234
- Email tiếp nhận hồ sơ: ketoan@hc247.vn
- Website chính thức: https://hc247.vn
