Doanh nghiệp có lợi nhuận nhưng tài khoản ngân hàng vẫn thiếu tiền; ngược lại, có đơn vị đang lỗ nhưng số dư tiền cuối kỳ lại tăng. Muốn lý giải đúng những tình huống này, chỉ nhìn Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là chưa đủ. Kế toán cần theo dõi tiền đã vào từ đâu, đã chi cho hoạt động nào và vì sao số dư cuối kỳ thay đổi.
Mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99 được thiết kế để phản ánh toàn bộ dòng tiền theo 3 nhóm: kinh doanh, đầu tư và tài chính. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cách lựa chọn biểu mẫu, chuẩn bị dữ liệu, lập từng phần và kiểm tra Mẫu B03-DN trước khi hoàn thiện báo cáo tài chính.
Mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99 là mẫu nào?
Theo Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm của doanh nghiệp được lập theo Mẫu số B03-DN, gồm 2 phiên bản:
B03-DN là một phần trong hệ thống mẫu báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025, cùng với Báo cáo tình hình tài chính B01-DN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh B02-DN và Bản thuyết minh báo cáo tài chính B09-DN.
Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
Cả hai phiên bản đều có các cột cơ bản gồm:
- Chỉ tiêu;
- Mã số;
- Thuyết minh;
- Năm nay;
- Năm trước.
Chỉ tiêu không phát sinh số liệu có thể không trình bày nhưng doanh nghiệp không được tự ý thay đổi mã số của chỉ tiêu. Mẫu trực tiếp và gián tiếp đều sử dụng công thức tổng quát:
Mã số 50 = Mã số 20 + Mã số 30 + Mã số 40
Mã số 70 = Mã số 50 + Mã số 60 + Mã số 61
Trong đó, mã số 70 phản ánh tiền và tương đương tiền cuối kỳ.
Nên chọn phương pháp trực tiếp hay gián tiếp?
Điểm khác nhau chủ yếu giữa hai phương pháp nằm ở cách xác định lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh. Phần lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư và tài chính về cơ bản được trình bày theo cùng hệ thống chỉ tiêu.
Tiêu chíPhương pháp trực tiếpPhương pháp gián tiếpĐiểm bắt đầuCác khoản tiền thực thu, thực chiLợi nhuận trước thuếDữ liệu chínhSổ tiền mặt, ngân hàng, công nợ và chứng từ thanh toánBáo cáo kết quả kinh doanh, biến động vốn lưu động và sổ chi tiếtƯu điểmNhìn rõ tiền thu, tiền chi theo từng nhómThuận tiện khi đối chiếu lợi nhuận với dòng tiềnKhó khănPhải phân loại chi tiết từng giao dịch tiềnDễ nhầm dấu khi điều chỉnh phải thu, tồn kho, phải trảPhù hợpDoanh nghiệp quản lý dòng tiền chi tiếtDoanh nghiệp có dữ liệu kế toán tổng hợp đầy đủ
Doanh nghiệp nên lựa chọn phương pháp phù hợp với hệ thống dữ liệu và duy trì cách lập nhất quán giữa các kỳ để thuận tiện so sánh. Việc chọn phương pháp nào không làm thay đổi tổng lưu chuyển tiền thuần trong kỳ nếu số liệu được phân loại chính xác.
Cấu trúc mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99
Lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh
Đây là dòng tiền phát sinh từ hoạt động tạo doanh thu chủ yếu và các hoạt động không thuộc đầu tư hoặc tài chính.
Với phương pháp trực tiếp, phần này gồm các chỉ tiêu như:
- Tiền thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ và doanh thu khác – mã số 01;
- Tiền chi trả cho người cung cấp hàng hóa, dịch vụ – mã số 02;
- Tiền chi trả cho người lao động – mã số 03;
- Chi phí đi vay đã trả – mã số 04;
- Thuế thu nhập doanh nghiệp đã nộp – mã số 05;
- Tiền thu, chi khác từ hoạt động kinh doanh – mã số 06 và 07.
Với phương pháp gián tiếp, mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99 bắt đầu từ lợi nhuận trước thuế, sau đó điều chỉnh các khoản không làm phát sinh dòng tiền như khấu hao, dự phòng, chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại, lãi hoặc lỗ từ hoạt động đầu tư, tài chính và chi phí đi vay.
Kế toán tiếp tục điều chỉnh biến động của phải thu, hàng tồn kho, phải trả, chi phí chờ phân bổ và chứng khoán kinh doanh để xác định lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh tại mã số 20.
Lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư
Nhóm này phản ánh tiền liên quan đến việc mua sắm, xây dựng, thanh lý tài sản dài hạn và các khoản đầu tư không được phân loại là tương đương tiền, gồm:
- Tiền chi mua sắm, xây dựng tài sản cố định và tài sản dài hạn khác;
- Tiền thu từ thanh lý, nhượng bán tài sản;
- Tiền chi cho vay hoặc mua công cụ nợ;
- Tiền thu hồi cho vay, bán lại công cụ nợ;
- Tiền chi đầu tư góp vốn;
- Tiền thu hồi đầu tư góp vốn;
- Tiền thu lãi cho vay, cổ tức và lợi nhuận được chia.
Kết quả được tổng hợp tại mã số 30 – Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động đầu tư.
Lưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính
Phần này cho biết doanh nghiệp đã huy động và hoàn trả vốn như thế nào, bao gồm:
- Tiền thu từ phát hành cổ phiếu hoặc nhận vốn góp;
- Tiền trả lại vốn góp, mua lại cổ phiếu đã phát hành;
- Tiền thu từ đi vay;
- Tiền trả nợ gốc vay;
- Tiền trả nợ gốc thuê tài chính;
- Cổ tức, lợi nhuận đã trả cho chủ sở hữu.
Số chênh lệch thu – chi của nhóm này được phản ánh tại mã số 40 – Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động tài chính.
Cơ sở lập Mẫu B03-DN
Trước khi lập mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99, kế toán không nên chỉ lấy dữ liệu từ các tài khoản tiền. B03-DN phải được đối chiếu với nhiều nguồn số liệu khác nhau trong hệ thống kế toán.
Tối thiểu cần chuẩn bị:
- Báo cáo tình hình tài chính – Mẫu B01-DN theo Thông tư 99;
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh;
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính;
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ kỳ trước;
- Sổ chi tiết tiền mặt và tiền gửi ngân hàng;
- Sổ công nợ phải thu, phải trả;
- Sổ tài sản cố định, đầu tư và các khoản vay;
- Chứng từ thu, chi, ủy nhiệm chi và sao kê ngân hàng.
Theo hướng dẫn tại Phụ lục IV, doanh nghiệp phải căn cứ bản chất của từng giao dịch để phân loại dòng tiền nếu nghiệp vụ chưa được hướng dẫn cụ thể. Không nên chỉ dựa vào tên tài khoản hoặc nội dung diễn giải ngắn trên chứng từ.
Quy trình lập báo cáo hạn chế sai lệch
Bước 1: Chốt số dư tiền và tương đương tiền
Đối chiếu tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và các khoản tương đương tiền giữa sổ chi tiết với Báo cáo tình hình tài chính. Trường hợp số liệu giữa sổ tiền, Sổ Cái và báo cáo chưa khớp, kế toán nên rà soát lại cách ghi sổ kế toán theo Thông tư 99 trước khi tiếp tục lập B03-DN.
Một khoản đầu tư ngắn hạn chỉ được coi là tương đương tiền khi có thời hạn thu hồi hoặc đáo hạn không quá ba tháng kể từ ngày mua, dễ dàng chuyển đổi thành lượng tiền xác định và không có rủi ro đáng kể khi chuyển đổi.
Bước 2: Lập bảng phân loại giao dịch
Kế toán nên xuất toàn bộ giao dịch trên tài khoản tiền, sau đó bổ sung cột phân loại:
- Hoạt động kinh doanh;
- Hoạt động đầu tư;
- Hoạt động tài chính;
- Chuyển tiền nội bộ;
- Giao dịch cần kiểm tra thêm.
Cách làm này giúp tránh đưa việc rút tiền gửi ngân hàng nhập quỹ tiền mặt vào dòng tiền thu hoặc chi. Đây chỉ là chuyển dịch nội bộ giữa các khoản tiền, không làm thay đổi tổng tiền của doanh nghiệp.
Bước 3: Loại các giao dịch không sử dụng tiền
Giao dịch đầu tư hoặc tài chính không trực tiếp sử dụng tiền không trình bày trên mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99. Ví dụ:
- Mua tài sản thông qua thuê tài chính;
- Chuyển nợ vay thành vốn chủ sở hữu;
- Mua doanh nghiệp bằng cách phát hành cổ phiếu.
Các giao dịch này vẫn phải được xem xét trình bày trong thuyết minh báo cáo tài chính khi có ảnh hưởng trọng yếu.
Bước 4: Tổng hợp và kiểm tra công thức
Sau khi nhập số liệu, kế toán cần kiểm tra đồng thời:
- Mã số 50 có bằng tổng mã số 20, 30 và 40;
- Mã số 70 có bằng mã số 50 cộng mã số 60 và 61;
- Tiền cuối kỳ trên B03-DN có khớp chỉ tiêu tương ứng trên Báo cáo tình hình tài chính;
- Số năm trước có khớp báo cáo đã phát hành;
- Các khoản chi có được trình bày bằng số âm trong ngoặc;
- Số liệu ngoại tệ đã được quy đổi theo đúng tỷ giá tại thời điểm phát sinh.
HC247 hỗ trợ lập báo cáo tài chính theo Thông tư 99
Việc điền đúng biểu mẫu mới chỉ là bước cuối. Muốn báo cáo phản ánh đúng dòng tiền, doanh nghiệp phải chuẩn hóa chứng từ, sổ quỹ, sao kê ngân hàng, công nợ, tài sản và khoản vay ngay từ đầu kỳ.
HC247 hỗ trợ doanh nghiệp:
- Rà soát dữ liệu và phân loại dòng tiền;
- Đối chiếu sổ tiền mặt, ngân hàng và công nợ;
- Lập Mẫu B03-DN theo phương pháp phù hợp;
- Kiểm tra tính liên kết giữa các báo cáo;
- Hoàn thiện thuyết minh và hồ sơ báo cáo tài chính;
- Hỗ trợ xử lý chênh lệch sau khi kiểm tra số liệu.
Doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ làm báo cáo tài chính, dịch vụ kế toán doanh nghiệp hoặc dịch vụ kế toán trưởng của HC247.
Mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99 không chỉ phục vụ yêu cầu lập báo cáo tài chính mà còn giúp chủ doanh nghiệp nhìn rõ khả năng tạo tiền từ hoạt động cốt lõi, mức chi cho đầu tư và mức độ phụ thuộc vào vốn vay. Khi số liệu được phân loại đúng và kiểm tra chéo đầy đủ, B03-DN trở thành công cụ quản trị dòng tiền thiết thực, thay vì chỉ là một biểu mẫu hoàn thành vào cuối năm.
Cần hỗ trợ lập và rà soát B03-DN theo Thông tư 99?
HC247 hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra dữ liệu, phân loại dòng tiền, đối chiếu sổ sách và hoàn thiện mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo Thông tư 99 phù hợp với hồ sơ thực tế.
CÔNG TY TNHH HC247
Địa chỉ: 64/32/82 Đường 8, Phường Hiệp Bình, TP.HCM, Việt Nam
Hotline: 0973.567.234 (Mr. May)
Email: ketoan@hc247.vn
Website: hc247.vn
