Thông tư 71/2024/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã về tài khoản, chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính.

Thông tư 71/2024/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã

Thông tư 71/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, bao gồm các quy định về tài khoản kế toán, chứng từ kế toán, sổ kế toán, nguyên tắc ghi sổ và việc lập, trình bày báo cáo tài chính.

Thông tư được ban hành ngày 07/10/2024, có hiệu lực từ ngày 07/10/2024 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2025. Đồng thời, Thông tư 71/2024/TT-BTC thay thế Thông tư 24/2017/TT-BTC về chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Thông tin Thông tư 71/2024/TT-BTC

• Số hiệu: 71/2024/TT-BTC
• Loại văn bản: Thông tư
• Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính
• Ngày ban hành: 07/10/2024
• Ngày có hiệu lực: 07/10/2024
• Thời điểm áp dụng: Năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2025
• Nội dung: Hướng dẫn Chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
• Công báo: Đăng từ Công báo số 1133 + 1134 đến số 1141 + 1142 ngày 25/10/2024.

Thông tư 71/2024/TT-BTC áp dụng cho đối tượng nào?

Thông tư 71/2024/TT-BTC áp dụng đối với các Hợp tác xã được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Hợp tác xã. Trong phạm vi Thông tư, khái niệm Hợp tác xã được sử dụng chung cho cả Hợp tác xã và liên hiệp Hợp tác xã.

Các đơn vị cần đặc biệt lưu ý

Các đơn vị thuộc phạm vi áp dụng cần tổ chức lại hệ thống kế toán theo quy định mới, đặc biệt đối với:

• Hợp tác xã nông nghiệp.
• Hợp tác xã thương mại, dịch vụ.
• Hợp tác xã vận tải.
• Hợp tác xã sản xuất.
• Quỹ và hoạt động nội bộ của Hợp tác xã.
• Liên hiệp Hợp tác xã.
• Các Hợp tác xã hoạt động trong những lĩnh vực khác theo Luật Hợp tác xã.

Kế toán của Hợp tác xã cần nắm rõ các thay đổi về hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính để áp dụng đúng từ năm tài chính 2025.

Thông tư 71/2024/TT-BTC hướng dẫn những nội dung gì?

Theo phạm vi điều chỉnh, Thông tư 71/2024/TT-BTC tập trung hướng dẫn bốn nhóm nội dung chính:

• Chứng từ kế toán.
• Tài khoản kế toán.
• Nguyên tắc ghi sổ và hệ thống sổ kế toán.
• Lập và trình bày báo cáo tài chính.

Thông tư không dùng để xác định nghĩa vụ thuế của Hợp tác xã đối với ngân sách nhà nước; nghĩa vụ thuế phải căn cứ pháp luật thuế tương ứng.

Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 71/2024/TT-BTC

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Thông tư 71/2024/TT-BTC là hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho Hợp tác xã.

Tài khoản kế toán dùng để làm gì?

Tài khoản kế toán được sử dụng để phân loại và hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế, tài chính theo nội dung kinh tế.

Hợp tác xã áp dụng hệ thống tài khoản tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư. Hệ thống bao gồm tài khoản trong bảng từ loại 1 đến loại 6, tài khoản loại 9 và tài khoản ngoài bảng loại 0.

Có được bổ sung tài khoản kế toán không?

Trường hợp cần bổ sung tài khoản ngang cấp với tài khoản đã quy định, Hợp tác xã phải thực hiện theo Luật Kế toán nhằm bảo đảm thống nhất trong sử dụng tài khoản và trình bày báo cáo tài chính, tránh bỏ sót hoặc trùng lặp thông tin.

Kế toán nên xây dựng hệ thống tài khoản phù hợp ngay từ đầu năm tài chính để hạn chế việc phải chỉnh sửa dữ liệu sau này.

Chứng từ kế toán theo Thông tư 71/2024/TT-BTC

Thông tư 71/2024/TT-BTC cho phép Hợp tác xã có mức độ chủ động nhất định trong việc xây dựng biểu mẫu chứng từ kế toán.

Hợp tác xã có được tự thiết kế chứng từ không?

Có. Hợp tác xã được chủ động xây dựng, thiết kế biểu mẫu chứng từ kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý, nhưng phải bảo đảm đầy đủ các nội dung chủ yếu theo Luật Kế toán và quy định pháp luật liên quan.

Trường hợp không tự thiết kế biểu mẫu

Nếu Hợp tác xã không tự xây dựng biểu mẫu chứng từ riêng thì có thể áp dụng hệ thống biểu mẫu và phương pháp lập chứng từ theo Phụ lục II của Thông tư 71/2024/TT-BTC.

Trong thực tế, chứng từ có thể liên quan đến:

• Thu, chi tiền mặt.
• Giao dịch ngân hàng.
• Mua hàng.
• Bán hàng.
• Nhập, xuất kho.
• Tiền lương.
• Tài sản cố định.
• Công nợ.
• Hoạt động với thành viên Hợp tác xã.
• Các nghiệp vụ kinh tế khác.

Chứng từ kế toán điện tử

Hợp tác xã sử dụng chứng từ kế toán điện tử ngoài việc tuân thủ Luật Kế toán còn phải tuân thủ các quy định liên quan đến giao dịch điện tử, quản lý thuế và các văn bản pháp luật có liên quan.

Lưu ý khi sử dụng chứng từ điện tử

Hợp tác xã nên bảo đảm:

• Chứng từ có nguồn gốc rõ ràng.
• Nội dung phản ánh đúng giao dịch.
• Dữ liệu được lưu trữ an toàn.
• Có thể tra cứu khi cần.
• Phân quyền người được truy cập.
• Thường xuyên sao lưu dữ liệu.

Đây là cơ sở để bảo vệ dữ liệu kế toán và thuận tiện khi kiểm tra, quyết toán hoặc đối chiếu số liệu.

Sổ kế toán theo Thông tư 71/2024/TT-BTC

Sổ kế toán là nơi ghi nhận và hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trong Hợp tác xã.

Nguyên tắc ghi sổ kế toán

Việc ghi sổ phải căn cứ vào chứng từ kế toán phản ánh các giao dịch kinh tế đã phát sinh và hoàn thành.

Các số liệu cần được ghi nhận đầy đủ, liên tục và có khả năng kiểm tra, đối chiếu.

Hợp tác xã cần theo dõi những nội dung gì?

Tùy quy mô hoạt động, hệ thống sổ có thể cần theo dõi:

• Tiền mặt.
• Tiền gửi ngân hàng.
• Các khoản phải thu.
• Các khoản phải trả.
• Hàng tồn kho.
• Tài sản cố định.
• Vốn góp của thành viên.
• Doanh thu.
• Chi phí.
• Kết quả hoạt động.
• Các nghiệp vụ đặc thù của Hợp tác xã.

Nếu dữ liệu kế toán của đơn vị có nhiều kỳ chưa được kiểm tra, có thể tham khảo dịch vụ sổ sách kế toán để rà soát chứng từ và dữ liệu trước khi lập báo cáo.

Báo cáo tài chính theo Thông tư 71/2024/TT-BTC

Thông tư 71/2024/TT-BTC quy định hệ thống báo cáo tài chính, biểu mẫu, nội dung và phương pháp lập, trình bày báo cáo tài chính tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư.

Vì sao báo cáo tài chính quan trọng?

Báo cáo tài chính giúp phản ánh tình hình tài chính, tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động của Hợp tác xã trong kỳ.

Trước khi lập báo cáo, kế toán nên đối chiếu:

• Tiền mặt và tiền gửi ngân hàng.
• Công nợ.
• Hàng tồn kho.
• Tài sản cố định.
• Vốn góp của thành viên.
• Doanh thu.
• Chi phí.
• Kết quả hoạt động.
• Các nghĩa vụ tài chính có liên quan.

Các số liệu cần thống nhất giữa chứng từ, sổ chi tiết, sổ tổng hợp và báo cáo tài chính.

Nếu cần hỗ trợ hoàn thiện báo cáo cuối năm, có thể tham khảo dịch vụ làm báo cáo tài chính tại HC247.

Hợp tác xã cần làm gì khi chuyển sang Thông tư 71/2024/TT-BTC?

Do Thông tư 71/2024/TT-BTC áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2025, các Hợp tác xã cần chuyển đổi hệ thống kế toán phù hợp với chế độ mới.

1. Rà soát hệ thống tài khoản

Kiểm tra danh mục tài khoản đang sử dụng và đối chiếu với hệ thống tài khoản tại Phụ lục I.

2. Cập nhật chứng từ

Kiểm tra các mẫu chứng từ hiện hành và điều chỉnh nếu chưa phù hợp với yêu cầu mới.

3. Cập nhật hệ thống sổ kế toán

Các biểu mẫu sổ và cách theo dõi nghiệp vụ cần được điều chỉnh để đáp ứng quy định của Thông tư.

4. Cập nhật phần mềm kế toán

Nếu đang sử dụng phần mềm, Hợp tác xã cần kiểm tra phiên bản đã hỗ trợ hệ thống tài khoản, sổ sách và báo cáo theo Thông tư 71 hay chưa.

5. Chuyển số dư đầu kỳ chính xác

Việc chuyển đổi từ chế độ cũ sang chế độ mới cần bảo đảm số dư tài khoản đầu năm được chuyển đúng và có thể đối chiếu với số liệu cuối năm trước.

6. Đào tạo người làm kế toán

Kế toán cần nắm rõ tài khoản mới, cách hạch toán và hệ thống báo cáo để hạn chế sai sót trong năm đầu tiên áp dụng.

Thông tư 71/2024/TT-BTC thay thế Thông tư nào?

Thông tư 71/2024/TT-BTC thay thế Thông tư số 24/2017/TT-BTC ngày 28/03/2017 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Thời điểm chuyển sang chế độ mới

Mặc dù Thông tư có hiệu lực từ ngày 07/10/2024, chế độ kế toán mới được áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2025.

Vì vậy, đây là mốc thời gian quan trọng mà kế toán Hợp tác xã cần xác định đúng khi chuyển đổi dữ liệu và hệ thống báo cáo.

Một số lưu ý khi thực hiện kế toán Hợp tác xã

Không để cuối năm mới hoàn thiện chứng từ

Chứng từ nên được kiểm tra và ghi nhận ngay khi nghiệp vụ phát sinh nhằm giảm nguy cơ thiếu hồ sơ hoặc sai số liệu.

Theo dõi riêng các nghiệp vụ đặc thù

Hợp tác xã có những giao dịch đặc thù liên quan đến thành viên, vốn góp và hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ. Vì vậy, kế toán cần tổ chức theo dõi chi tiết để thuận tiện khi tổng hợp.

Thường xuyên đối chiếu công nợ

Các khoản phải thu, phải trả cần được kiểm tra định kỳ nhằm hạn chế chênh lệch khi lập báo cáo cuối năm.

Phân biệt kế toán và nghĩa vụ thuế

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là Thông tư 71/2024/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán nhưng không quy định việc xác định nghĩa vụ thuế của Hợp tác xã đối với ngân sách nhà nước. Nghĩa vụ thuế phải được xác định theo các luật thuế và văn bản hướng dẫn tương ứng.

Nếu cần hỗ trợ công tác khai thuế định kỳ, có thể tham khảo dịch vụ báo cáo thuế.

Mối quan hệ giữa Thông tư 71/2024/TT-BTC và Luật Kế toán

Thông tư 71/2024/TT-BTC được xây dựng trên cơ sở Luật Kế toán và Luật Hợp tác xã, nhằm cụ thể hóa chế độ kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động của mô hình Hợp tác xã.

Khi xử lý một vấn đề kế toán cụ thể, người làm kế toán cần đối chiếu:

Luật Kế toán → Luật Hợp tác xã → Thông tư 71/2024/TT-BTC → các quy định thuế và pháp luật có liên quan.

Việc chỉ sử dụng riêng Thông tư có thể chưa đủ nếu giao dịch phát sinh liên quan đồng thời đến thuế, hóa đơn hoặc các quy định chuyên ngành khác.

Công báo Thông tư 71/2024/TT-BTC

Thông tư 71/2024/TT-BTC có nội dung và các phụ lục khá dài nên được đăng liên tiếp từ Công báo số 1133 + 1134 đến Công báo số 1141 + 1142 ngày 25/10/2024.

Bạn đọc sử dụng bản Công báo nên tải đầy đủ các phần để có toàn bộ:

• Nội dung Thông tư.
• Danh mục tài khoản và phương pháp hạch toán.
• Biểu mẫu chứng từ.
• Hệ thống sổ kế toán.
• Hệ thống báo cáo tài chính.

Tải Thông tư 71/2024/TT-BTC

Bạn đọc có thể tải toàn văn Thông tư 71/2024/TT-BTC – Hướng dẫn Chế độ kế toán Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tại phần tài liệu đính kèm trên website.

Để đối chiếu văn bản chính thức, có thể tra cứu tại Công báo điện tử Chính phủ, nơi đăng đầy đủ các phần của Thông tư từ Công báo số 1133 + 1134 đến số 1141 + 1142.

Khi áp dụng, Hợp tác xã cần lưu ý Thông tư có hiệu lực từ 07/10/2024 nhưng áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2025.

Kết luận

Thông tư 71/2024/TT-BTC là văn bản quan trọng quy định chế độ kế toán áp dụng đối với Hợp tác xã và liên hiệp Hợp tác xã, tập trung vào hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính.

Từ năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2025, Hợp tác xã cần chuyển sang áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 71/2024/TT-BTC và không tiếp tục áp dụng Thông tư 24/2017/TT-BTC.

Việc rà soát hệ thống tài khoản, cập nhật phần mềm, chuyển số dư và tổ chức chứng từ ngay từ đầu kỳ sẽ giúp Hợp tác xã hạn chế sai sót, bảo đảm số liệu kế toán đầy đủ và thuận tiện khi lập báo cáo tài chính.